DEVONİYEN DÖNEMİ
419.2 Milyon Yıl - 358.9 Milyon Yıl Önce
Paleozoyik Zaman'ın dördüncü dönemi olan Devoniyen, ismini kayaçlarının ilk incelendiği yer olan İngiltere'nin Devon bölgesinden alır. Bu dönem, yaşamın denizlerde devasa bir çeşitliliğe ulaştığı ve karaların ilk kez geniş ormanlarla kaplandığı, biyolojik tarihin en üretken evrelerinden biridir.
Balıkların Çağı ve Karaların Kolonizasyonu
• Balıkların Çeşitliliği: Balıkların su ekosistemlerinde baskın hale gelmesi nedeniyle bu dönem sıklıkla "Balıkların Çağı" olarak adlandırılır. Zırhlı balıklar, ilkel köpekbalıkları ve ilk ammonitler denizlerde yaygınlaşmıştır.
• Dört Üyelerin Doğuşu: Dört uzuvlu omurgalıların ataları, yüzgeçlerinin bacaklara evrimleşmesiyle sığ sularda ve karada hareket etmeye adapte olmaya başlamıştır.
• Genişleyen Ormanlar: Serbest spor taşıyan damarlı bitkiler kıtaları kaplayan ilk geniş ormanları oluşturmuş; dönemin sonunda ilk tohumlu bitkiler ve odunsu dokuya sahip ağaçlar ortaya çıkmıştır.
• İklim ve Coğrafya: Nispeten sıcak ve kurak bir iklimin hüküm sürdüğü bu dönemde deniz seviyeleri oldukça yüksekti. Güneyde dev Gondvana, kuzeyde ise Lavrusya ve Sibirya kıtaları bulunmaktaydı.
• Geç Devoniyen Yok Oluşu: Dönemin sonunda gerçekleşen büyük bir yok oluş, deniz yaşamını ağır etkileyerek zırhlı balıkların ve çoğu trilobit türünün neslini tüketmiştir.
• Dört Üyelerin Doğuşu: Dört uzuvlu omurgalıların ataları, yüzgeçlerinin bacaklara evrimleşmesiyle sığ sularda ve karada hareket etmeye adapte olmaya başlamıştır.
• Genişleyen Ormanlar: Serbest spor taşıyan damarlı bitkiler kıtaları kaplayan ilk geniş ormanları oluşturmuş; dönemin sonunda ilk tohumlu bitkiler ve odunsu dokuya sahip ağaçlar ortaya çıkmıştır.
• İklim ve Coğrafya: Nispeten sıcak ve kurak bir iklimin hüküm sürdüğü bu dönemde deniz seviyeleri oldukça yüksekti. Güneyde dev Gondvana, kuzeyde ise Lavrusya ve Sibirya kıtaları bulunmaktaydı.
• Geç Devoniyen Yok Oluşu: Dönemin sonunda gerçekleşen büyük bir yok oluş, deniz yaşamını ağır etkileyerek zırhlı balıkların ve çoğu trilobit türünün neslini tüketmiştir.
Devoniyen döneminde kıtaların konumu; kuzeyde Lavrusya (Laurasia) ve güneyde devasa Gondvana kıtası arasındaki Tetis Okyanusu'nu gösteren modelleme.
